Monday, October 15, 2012

ሰው በ200 ሺህ ዶላር ብቻ አይኖርም፣ በታማኝነትም እንጂ



 A TRIBUTE TO AN HONEST ETHIOPIAN

 (ኤፍሬም እሸቴ/adebabay.com/ PDF)፦ ከዚህ ቀደም በሦስት ተከታታይ ርዕሶች (በቅጽ 6 ቁጥር 114፣ 115 እና 116/2004 ዓ.ም) “ስለ ላስ ቬጋስ” መጠነኛ ዘገባ ማቅረቤን ታስታውሱ ይሆናል በኔቫዳ በረሃ ውስጥ ስለምትገኘው የበረሃ ውስጥ ገነት። ከነስሟ “የኃጢአት ከተማ” (Sin City) ስለምትባለው። በቅጽ 114 ስለ ከተማዋ፣ በ115 በአካባቢው በበረሃ ውስጥ ስላለ ገዳም፣ በ116 ደግሞ ስለ ታላቁ የሑቨር ግድብ። ይህ ጽሑፍ ድጋሚ ስለ ቬጋስ እና ታማኝነት እንዳነሣ የሚያደርግ ግሩም ዜና ላካፍላችሁ። ዘገባውን በኦክቶበር 8/2012 ያወጣው የላስ ቬጋስ መጽሔት “Las Vegas Review-Journal” ሲሆን ከዚያ በኋላ ብዙ የመገናኛ ብዙኃን ተመላልሰውበታል።

መነሻ

ባለፈው እንዳልኳችሁ የዚህች ከተማ መመሪያ “What happens in Vegas, stays in Vegas/ በላስ ቬጋስ የተደረገ፣ በላስ ቬጋስ ይቀራል” (ምሥጢር ነው) ነው። ሰው ወደ ቬጋስ ሲመጣ ጥቂት ለማበድ ወስኖ ነው። በፈቃድ። ለመጠጣትም፣ ለመስከርም፣ አሸሻ ገዳሜ ለማለትም፣ ለመቆመርም፣ ለመክሰርም፣ ለማክሰርም፣ እንዲያው በደፈናው “አስረሽ ምቺው” ለማለት፣ “ንብላዕ ወንሥተይ ጌሰመ ንመውት፣ እንብላ እንጠጣ ነገ እንሞታለን” የሚባልባት ከተማ ናት ማለቴን ላስታውሳችሁ።

እናም ከሰሞኑ ወደዚሁ መዝናኛ ወደ ከተማይቱ ከመጡት ሰዎች የቁመራው ባለዕድለኛ ያሸነፉትን (በቁማር እንኳን “ያሸነፉት” አይባልም፣ “የበሉት” ነው የሚባለው አይደል?) ረብጣ ዶላር በሻንጣቸው አጭቀው ወደ አገራቸው ሲመለሱ ሻንጣውን ታክሲ ውስጥ ረስተውት ወረዱ። ያውም 200 ሺህ 510 ዶላር ($200571)። ወደ ብር ከተመነዘረ እንግዲህ በግርድፉ ሦስት ሚሊዮን ስድስት መቶ ሃያ አምስት ሺህ ብር በላይ ማለት ነው፤ እርግጡን ከሆነ 3625051.50 ማለት ነው።

በወቅቱ ታክሲውን የሚያሽከረክረው ሰው “ዞር” ቢል ሻንጣውን አየው። ቢከፍተው ረብጣውን ዶላር ከአንድ ኮምፒውተር ጋር አገኘው። ታክሲውን በጠዋቱ ሺፍት ሲያሽከረክር ወደነበረው ኢትዮጵያዊ ባለ ታክሲ ደውሎ “ዕቃ ረስተኻል?” አለው። የእርሱ አለመሆኑን አረጋገጠ። ቶሎ መወሰን ነበረበት ወዲያው ገንዘቡን ከነሙሉ ሻንጣው በቶሎ አስረከበ።

ታሪክ

መጀመሪያ ዜናውን የሰማኹት “NPR” በሚባለው ተወዳጅ ሬዲዮ ላይ “በአስደናቂ ዜና”ዎች ዝርዝር ውስጥ በአጭሩ ነበር። ዜናው አጭር ከመሆኑ የተነሣ ገንዘቡን የመለሰው ሰው ማን እና የየት አገር ሰው መሆኑን አልጠቀሱም ነበር። ልቤ ግን “ይኼ ኢትዮጵያዊ ሳይሆን አይቀርም?” አልኩኝ። እንዲያውም ያልኩት “ይኼ ሰው የኛ ሰው ሳይሆን አይቀርም” ነው። እንዲህ ያለ ታማኝነት ከየት ይገኛል።

ዜናው በዝርዝር መውጣቱን ሳይ ገንዘቡን የመለሰውን ሰው ስም ለማየት ቶሎ ፍለጋ ገባኹ። “አዳም (ሰሎሞን) ወልደ ማርያም” የሚለውን ሳነብ በደስታ ፈገግ አልኩ። ለራሴ “አላልኩህም?” የምል ይመስል። አዳም ከነግርማ ሞገሱ ፎቶው ገጭ ብሏል። እንዲህ ነው የኢትዮጵያ ልጅ። ኢትዮጵያዊነትን፣ ታማኝነታችንን፣ በራሳችን ያለንን እምነት ለምንጠራጠር እምነታችንን ድጋሚ የሚያጠነክር፣ ኢትዮጵያዊ እሴት ተጨርሶ እንዳልተንጠፈጠፈ ዕፁብ ማረጋገጫ ነው። “ኢትዮጵያዊ በገንዘብ ብቻ አይኖርም፣ በታማኝነትም እንጂ” ብልስ? ወንድማችን አዳም፣ እናመሰግናለን፣ አልኩት በልቤ፤ አሁንም ልድገመው፣ እናመሰግናለን።

ሐተታ

አዳምን ከልብ እንዳመሰግነው የሚያደርገኝ ብዙ ነገር አለ። በእርሱ ቦታ ቢሆኑ ሻንጣውን ደብዛውን ሊያጠፉ የሚችሉ ብዙ ሰዎች እንዳሉ መገመት ከባድ አይደለም። በአሜሪካን አገር ታክሲ የሚነዱ ኢትዮጵያውያን እንዲህ ታክሲ ውስጥ የሚረሱ እና የሚያገኟቸውን ዕቃዎች በአጭሩ በእንግሊዝኛ “Over the Shoulder” ይሉታል።

ታክሲ ሾፌር ወዳጆቼ እንደሚነግሩኝ በተለይ የእጅ ስልኮች፣ የኪስ ቦርሳዎች፣ ጌጣጌጦች ወዘተ ታክሲ ውስጥ ማግኘት የተለመደ ነው። ያንን ነው “Over the Shoulder” (ወደ ኋላ ዞር ብሎ በማየት የሚገኝ) የሚሉት። የባለቤቱ ማንነት በግልጽ የታወቀባቸውን ነገሮች ለመመለስ ቀላል ሲሆን ማንነትን የማያሳዩ ዕቃዎች ግን ላገኘው የታክሲ ሾፌር ውሳኔ የሚተዉ ናቸው።

ብዙዎች ስልክ እና ቦርሳ የመሳሰለውን ዕቃ እንዲሁም የኪስ ገንዘቦች ለመመለስ ወደ ኋላ የማይሉ ቢሆንም አንዳንዱ ግን ስልኩንም፣ ብሩንም፣ ጌጣጌጡንም ለራሱ የሚያደርግ አይጠፋም። መውሰዱ ደግሞ እንደ ብርቅም የሚታይ እንዳልሆነ ተረድቻለኹ። በትንሹ ያልታመነ ሰው፣ አዳም ያገኘውን፣ 2 መቶ ሺህ ዶላር ቢያገኝ ምን ሊያደርገው እንደሚችል መመለሱ ቀላል ነው። “ሌብነት”ን እና እምነት ማጉደልን እንደ “ሥራ” የሚመለከቱ ያገራችን ሰዎች እንዳሉ ስንሰማ የአዳም ዓይነቶቹን እንዲያበዛልን እንመኛለን።

ባለፉት ዓመታት በዲሲ እና በአካካቢው ትልቅ ዜና የነበረ፣ ኢትዮጵያውያን እና ኤርትራውያን የተሳተፉበት ‘ቅሌት ተከስቶ ነበር። ዜናውን “Washington Post” የተሰኘውን ታላቅ ጋዜጣ ጨምሮ ከፍ ያለ መነጋገሪያ ሆኖ ነበር። ጉዳዩ በሙስና “የታክሲ ባለቤትነት ፈቃድ” ለማግኘት የተደረገ ማጭበርበር ሲሆን ብዙ ኢትዮጵያውያን ያካተተ “ሆን ብሎ ለባለ ሥልጣናት ጉቦ” የመስጠት ቅሌት ነው። በዚያ ሰሞን በየሚዲያው እንደተነገረው ኢትዮጵያዊውን አንገቱን የሚያስደፋ ጉዳይ ነበር።

ከዚያ ቀጥሎ ደግሞ በዚህ የፈረንጆች ዓመት በቁጥጥር ሥር የዋሉ የመኪና ማቆሚያ (ፓርኪንግ) ውስጥ የሚሠሩ አንድ ወንድ እና ሁለት ሴት ኢትዮጵያውያን/ኢትዮጵያውያት ነገር መጣ። “Aircraft Museum” ፓርኪንግ ከሚባል የመኪና መቆሚያ ድርጅት ከሚያገኘው የዕለት ተዕለት ገቢ በየቀኑ አራት ሺህ ዶላር ሲመዘብሩ የነበሩት 3ቱ ያገራችን ሰዎች በቁጥጥር ሥር ሲውሉ እንኳን እኛን ያገራቸውን ሰዎች፣ ሌሎቹንም ጉድ አሰኝቷል። በድምሩ የወሰዱት $400 000 ዶላር እንደሆነ ፖሊስ ተናግሯል።

ጥቆማው ደርሶት የራሱን ካሜራ በቦታው የገጠው ፖሊስ ያንን ሁሉ ሲያደርጉ ዝም ብሎ ይከታተላቸው ነበር። እያንዳንዱ እንቅስቃሴያቸው፣ የመኪና መቁጠሪያና መቆጣጠሪያ ማሺኖችን በማጥፋታቸው ምንም እንደማይነቃባቸው የቆጠሩት “ሌቦቻችን” (የኛው አይደሉ እንግዲህ?) ይሉኝታ ባጣ መልኩ ግልጽ ዝርፊያ ውስጥ ገብተው ነበር። የኋላ ኋላ ግን፣ ፖሊስ በቂ ማስረጃ መሰበሰቡን እርግጠኛ ሲሆን ከያሉበት ለቃቅሞ ይዟቸዋል። ድርጊታቸው በግላቸው የፈጸሙት ቢሆንም “ኢትዮጵያዊው ማኅበረሰብ” ላይ ምንም ተጽዕኖ አያሳድርም ማለት ዘበት ነው። ለብዙ ዘመናት የተካበተው ባህላዊ “ገጽ ግንባታ” ትልቅ መዶሻ አርፎበታል።

ብዙ ሰው ይጠይቅ የነበረው “እንዴት እንዲህ ዓይነት ዝርፊያ ውስጥ ገቡ? ያውም በአሜሪካ? ሴቶቹም? ያውም በየቀኑ 4 ሺህ ዶላር? እንግዲህ ምን ቀረ?” የሚል ነበር። ሁሉም የየራሱን መላምት ማቅረቡ አይቀርም። ከሰሟኋቸው መካከል “ከአገር ቤት የሚፈለግባቸው ነገር ከመጠን ሲያልፍ …” የሚለው አንዱ ነው። በዚህ መላምት መሠረት አሜሪካ በመኖራቸው ከዘመድ፣ ከወዳጅ የሚታየው “እጅ ጥበቃ” እና በአሜሪካ ያለው ገቢ አልመጣጠን ሲል ደህና ሰዎች ሳይቀሩ ወደ ሌብነቱ ሊሳቡ ይችላሉ። ውኃ የሚያነሣ ሐሳብ ይመስላል። ከዚህ በፊት በአንድ ጽሑፍ እንዳልኩት በአሜሪካ ያለው ኢትዮጵያዊ ለራሱ ከሚኖረው በላይ አገር ቤት ላሉ ቤተሰቦቹ የሚከፍለው መስዋዕትነት ከፍ ያለ ነው።

ስለዚህ ነው የአዳም ሰሎሞን ወልደ ማርያም መልካም ሥራ እና ታማኝነት በደንብ ትኩረት ማግኘት ያለበት። ታማኝነት የአገር ሀብት ነው። ኢትዮጵያውያን “ቃላቸው” ብቻ ከማስረጃና ከፊርማ የሚቆጠርበት ዘመን ነበር። ታማኝነት የኅብረተሰባችን እና የባህላችን የማዕዘን ድንጋይ ነው። ግዑዛን ፍጥረታትን፣ ሰማይና ምድርን፣ ዛፍና ሣሩን “ምስክር” አድርገው መዋዋል የተለመደ የቆየ ባህል ነበር። “ቃል” እና ቃል ኪዳን ትልቅ ሥፍራም ነበረው። ተረቱ “የሚናገሩት ከሚጠፋ የወለዱት ይጥፋ” እንዲል።

እንዲህ ዓይነቱ “ታማኝነት” ዕለቱን ትርፍ ስለማያመጣ በአንዳንዶችም ዘንድ እንደ ሞኝነት ይቆጠራል። ጥንት ዘርፈው፣ ሰርቀው፣ አጭበርብረው ገንዘብ የሚያካብቱ ሰዎች ከሰው አይቆጠሩም ነበር። አሁን አሁን ግን “እንደ ጎበዝ፣ ቆፍጣና፣ ሠራተኛ” መታየት ጀምረዋል። ሌብነቱንም “ሌብነት” ከማለት ይልቅ “ሥራ” በሚል በጎ ስም መጥራት እየተለመደ ነው። ይህ ደግሞ ከጥቂት ዜጎች አልፎ በመንግሥት የሥልጣን ወንበር ወደተቀመጡ “መንግሥታዊ ከለላ ያላቸው ሌቦች” ወይም በአቶ መለስ አነጋገር “መንግሥታዊ ሌቦች” ሲዛመት “ኧረ ጉድ መጣ” ያሰኛል።

አገራችን ድሃ ናት። ያውም የዓለም ጭራ። ይሁን እንጂ ገንዘቡም፣ ዕድገቱም ይመጣል። ድህነቱም ይጠፋል። ነገር ግን በብዙ ዘመናት ባህላዊ ማዳበሪያ የፋፋው ኢትዮጵያዊ ታማኝነት ቀስ በቀስ በሌብነት እየተሸረሸረ የሚሄድ ከሆነ ነገ በብዙ የገንዘብ ድልብም የማንገዛው ነገር ይሆናል። በተለይም በዘመናችን የሚታየው አገርን በዝርፊያ፣ በሌብነት፣ በሙስና የማበላሸት እና “የአባትህ ቤት ሲዘረፍ አብረህ ዝረፍ” ዓይነት ሩጫ መፍትሔ ሊፈለግለት ይገባል። በኬኒያ እና በናይጄሪያ ሲነገር የምንሰማውና የሚያስደንቀን የሙስና በሽታ መስፋፋት ወደ አገራችን ከመጣ ውጤቱ መንገድ በመሥራት እና ግድብ በመገደብ ብቻ የማንፈታው ይሆናል።

መደምደሚያ

Kudos አዳም!!! 10 ሺህ፣ 5ሺህ፣ ማራቶን ሳትሮጥ አገራችንን በበጎ አስጠርተኻል። “ሰው በዶላር ብቻ አይኖርም፣ በታማኝነትም እንጂ” ብዬልኻለኹ።   


© ይህ ጽሑፍ ተቀንጭቦ በሮዝ አሳታሚ ኃ.የተወሰነ የግ.ማ በሚታተመው “አዲስ ጉዳይ መጽሔት” ላይ ያወጣኹት ነው። ጽሑፎቹን በድጋሚ በመጽሔት፣ በጋዜጣ ወይምበተመሳሳይ የሕትመት ውጤትማተምአይገባም::

 

Picture: VOA

 

10 comments:

Anonymous said...

'ሰው በ200 ሺህ ዶላር ብቻ አይኖርም፣በታማኝነትም እንጂ'
Well articulated indeed. GBU!!!

Anonymous said...

Egziabher yalehn yibarklih. Deg arek.

Anonymous said...

Typical Ethiopian. Akorahen.

Anonymous said...

it don't work in America.i wish i were him

Anonymous said...

Great and thanks to God that we still have some innocent Ethiopians.Lets follow the few and make them our hero.

Anonymous said...

Good job he has done and exemplary for all of us.Thanks to God.

Anonymous said...

Tebarek .

Anonymous said...

Melkam tegibar new. Siwera yekelele dirgitu gin yemikebid bihonm ante gin jegnachin neh.

Anonymous said...

let us all raise some fund for him to give moral and to show and encourage him and others that money can be found in this honest job pls

wube said...

Braaaaaaaaaaaaavo Adam!!
this is our identity!