Saturday, December 26, 2015

አይቴ ብሔሩ ለኦሮሞ፤ የኦሮሞ አገሩ እንግዲህስ የት ነው?

(ከኤፍሬም እሸቴ/ PDF) First Published on Thursday, October 30, 2014)
ገና ሃይ ስኩል ተማሪ ነኝ። የትምህርት ጥማቴ ገና ያልወጣልኝ። ተስፋዬን በደብተሬ ቅጠሎች መካከል አቅፌ የምዞር። ሰው ለመሆን የምማር። ተስፋዬን ከመናገሻ ተራራ ጀርባ የተሰቀሉ ይመስለኝ ነበር። ጠዋት ከእንቅልፌ ስነሳ፣ ከተራራው ገመገም ጀርባ የምትወጣው ፀሐይ ተስፋዬ በካዝና ከተቀመጠበት አገር የምትመጣ እንደሆነ ሁሉ ሙቀቷ ብርዴን፣ ጨረሯ ችግሬን ያስረሱኝ ነበር።
ገና ወፎች ጭውጭው ሲሉ የገነት ጦር ት/ቤት ሰልጣኝ ካዴቶች በዋናው አስፓልት ላይ የዕለቱን ስፖርት ለመከወን በሰልፍ ሲሮጡ፣ ከስከስ ጫማቸው ከአስፓልቱ ጋር ሲገናኝ የሚፈጥረው ድምጽ ሰፈራችንን ከእንቅልፍ ድብርቱ ያባንነዋል። ወደ ላይ እየሮጡ ሲሔዱ ሰምተናቸው ከ30 ደቂቃ በኋላ እየሮጡ ይመለሳሉ። ዋናውን ስፖርት ለመሥራት እየተሟሟቁ መሆን አለበት። ዋናውማ ካምፓቸው ውስጥ ነው። ከሰኞ እስከ አርብ ሁሌም ሲሮጡ ይሰማል። ወጣት የአገሬ ልጆች። ቆይተው “ተመረቁ” ይባልና ሰሜን ጦር ግንባር … ኤርትራ …. ትግራይ ….። ከዚያ መርዶ …።

Friday, December 18, 2015

በጥንቃቄ ልንመለከታቸው የሚገቡ “የጅምላ ጭፍጨፋ” ምልክቶች

(ኤፍሬም እሸቴ? READ IN PDF)
(ephremeshete@gmail.com/ www.adebabay.com)
እንደ ዳራ
እንዲህ ዓይነቱን ርዕሰ ጉዳይ አንስቶ በጥቂት ቃላት ለመተንተን መሞከር አንድም ጥልቅ ጥናትና ምርምር አንድም ብዙ ገጾች የሚጠይቅ ከባድ ሥራ ቢሆንም ጥቂትም ቢሆን መናገር እና የተኛውን ማንቃት ምንም ካለመናገር ይሻላል በሚል ጥቂት ሐሳቦችን ለማካፈል ወደድኩ።
ይህ ጽሑፍ በሚጻፍበት ወቅት “አዲስ አበባ ከተማን ወደ ኦሮሚያ የሚያስፋፋውን” ማስተር ፕላን በመቃወም በተለያዩ የኦሮሚያ አውራጃዎች ሕዝቡ ለተቃውሞ አደባባይ እየወጣ፣ መንገድ እየዘጋ ብሶቱንና ምሬቱን እየገለጸ ነው። መንግሥት በበኩሉ የተለመደውን የኃይል ርምጃ በመውሰድ ብዙዎችን እየገደለ ነው። እስካሁንም ከ50 በላይ ሰዎች መገደላቸውን የተለያዩ ሪፖርቶች አስነብበዋል። የመንግሥት ባለሥልጣኖች በበኩላቸው መግለጫ በመግለጫ ላይ ቃለ ምልልስ በቃለ ምልልስ ላይ ይሰጣሉ። የሁሉም ሐሳብ ሲጠቃለል ደግሞ “ድርጊቱ የአሸባሪዎች ነው፤ ዋጋቸውን ነው የምንሰጣችሁ” ከሚል ማስፈራሪያ የዘለለ አይደለም።
ሌሎች ዘገባዎች እንደሚያሳዩት ደግሞ የኦሮሞው ሕዝብ ተቃውሞ የጠነከረበት የመንግሥቱ አስተዳደር ያለውን ችግር የብሔረሰቦች ግጭት ለማስመሰል በየቦታው ጥቃቶችን እያደረሰ መሆኑን ጉዳዩን የሚከታተሉ ሚዲያዎች እና የሰብዓዊ መብት ተንከባካቢዎች ያስረዳሉ። በተለይም በኦሮሞውና በአማራው መካከል ጦርነት ለመጫር ብዙ ቦታ እንደተሞከረና እንደከሸፈ ያስረዳሉ። ከዚህ በፊት የሁለቱ ብሔረሰቦች ግጭት በሚስተዋልባቸው የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ውስጥ ያሉ ኦሮሞና አማራ ተማሪዎች አሁን ግን ከተጠመደላቸው ወጥመድ ለማምለጥ መቻላቸውን ይናገራሉ። አመያን በመሳሰሉ አንዳንድ አካባቢዎች ግን አማራዎች መገደላቸው፣ ንብረታቸው በእሳት መጋየቱ በአንድ ወገን ሲዘገብ ይህንን ያደረገው ሰላማዊው ሕዝብ ሳይሆን በመንግሥት የተላኩ ካድሬዎች መሆናቸውን ሌሎች በተቃራኒው ያብራራሉ።

Tuesday, June 2, 2015

ፌስቡክ ገጽዎን ከጸያፍ ሥዕሎች ይጠብቁ፤ እንዴት?

(ከኤፍሬም እሸቴ/ READ IN PDF)
ብዙ የፌስቡክ ተጠቃሚ ሰዎች በገጾቻቸው ላይ ጸያፍ ፎቶዎች እና ቪዲዮዎች እየተለጠፉባቸው መሆኑን በመግለጽ እነርሱ እንዳልለጠፏቸው ሲያብራሩ ተመልክቻለሁ። ምንም እንኳን የተሻለውን ሙያዊ እገዛ ማድረግ የሙያው ባለቤቶች ፈንታ ቢሆንም እስከዛው ድረስ ግን እኔ የምጠቀምበትን መንገድ ለማካፈል ወደድኩ።
እነዚህ ቪዲዮዎችና ፎቶዎች በአብዛኘው የልቅ ግብረ ሥጋ ግንኙነትን የሚመለከቱ በመሆናቸው እንደለጠፏቸው ሆነው ለሚታዩ ሰዎች በጣም አሸማቃቂዎች ናቸው። አንዳንዶቹ ደግሞ ትርኪ ምርኪ ማስታወቂያዎች ናቸው። ሁለቱንም ለመከላከል እንድንችል ፌስቡክ ያስችለናል። እነሆ።

Wednesday, May 20, 2015

"History 101: Fiction and Facts on Oromos of Ethiopia"

History 101: Fiction and Facts on Oromos of Ethiopia

(a guide for foreign journalists on Oromos and Ethiopian history)
By Prof. Feqadu Lamessa for Salem-News.com
oromiamapJuly 29, 2013, ADAMA, Ethiopia (Salem-News) – Recently, the Qatar-based media al Jazeera has published several articles concerning the Oromo people of Ethiopia. It is the first international media outlet to extensively report on our people and it should be praised for bringing our cause to the world stage.
One of the benefits of this exposure is it forces Ethiopian authorities to address human rights abuses in the country and to let them know that the world is watching. Oromos and other Ethiopians have been struggling for equal rights and democracy for decades. While it is important to report about Oromo people’ background and historical perspectives, it is however vital that we report accurate information. Instead of benefiting us, reporting inaccurate or biased information can actually harm our struggle for democracy. Instead of creating national consensus and peace, it can instigate bitterness and anger.

Friday, April 24, 2015

ሌላ ሐዘንና ሌላ ለቅሶ ሁሉ ሐዘንም ለቅሶም አልመስል አለ!!!!

ሌላ ሐዘንና ሌላ ለቅሶ ሁሉ ሐዘንም ለቅሶም አልመስል አለ። ሌላ ሳቅ፣ ሌላ ጨዋታም አልጥም አለ። ሌላ ንግግር ሌላ ውይይትም ከልብ ጠብ አልል አለ። ከመቅረት መዘግየት ይሻላልና ዘግይተንም ማስታወስ ከቻልን አንድ ነገር ነው። እነሆ።
1. ታላቁ አባት ንቡረ ዕድ ክፍለ ዮሐንስ መኮንን በዚህ ሳምንት አርፈው (ሚያዝያ 11 ቀን 2007 ዓ.ም.) ምንም እንዳልሆነ ሁሉ በጥቂት ዘገባ ብቻ አለፍነው። ቤተ ክርስቲያንን በብዙ ጥብዓት ያገለገሉ የወንጌል ገበሬ የቅኔ አባት ነበሩ።ማኅበረ ቅዱሳን ስለ ቅኔ ያዘጋጀውን ቆየት ያለ ቪዲዮ (ከዩቲዩብም ከሌላም) ፈልጋችሁ ብታገኙና ብትመለከቱት ምን ዓይነት ሰው እንደነበሩ ብልጭ ያደርግላችኋል። ወይም ከታች ከኅዳጉ ላይ አስቀምጬላችኋለሁ።
2. ይህ ሳምንት አርመናውያን ክርስቲያኖች በኦቶማን ቱርኮች የጅምላ ጭፍጨፋ የተደረገባቸው 100ኛ ዓመት የሚታሰብበት ነው። ከአንድ ሚሊዮን በላይ ኦርቶዶክሳውያን አርመኖች ልክ እንደዛሬው እንደ አይሲስ ባለ ጭካኔ የሰለሙትን አስልሞ፣ የቀሩትን ገድሎ፣ የቀሩትን ከአገራቸው አፈናቅሎ አባሮ ግዛታቸውን የወረሰበት 100ኛ ዓመት ነው። አይሁዶች በናዚ ጀርመኖች ከመጨፍጨፋቸው ቀድሞ የተፈጸመው ትልቁ ጭፍጨፋ ይህ ነው። አሜሪካና አንዳንድ አገሮች (ቱርኮችን ላለማሳዘን) ዛሬም "ጄኖሳይድ ነው" ለማለት አፍረው ተቀምጠዋል።

Wednesday, April 22, 2015

ከሰማዕታቱ ስንቶቹ ታወቁ ስንቶቹ ቀሩ?

ኢትዮጵያውያን ሰማዕታተ ሊቢያ በቁጥር 30 ቢሆኑም ገና ሁሉንም ለይተን አላወቅናቸውም። ለመሆኑስ ይህንን ሥራ በየግላችን ለመሥራት መሞከራችን እንደተጠበቀ ሆኖ የነዚህን ዜጎች ማንነት አጣርቶ ለቤተሰቦቻቸው የማሳወቁ ኃላፊነት የማን ነው?
1ኛ. በጎ ኅሊና ያለን ሰዎች በሙሉ እያንዳንዳችን የወገኖቻችንን ማንነት በመለየቱ በኩል ኃላፊነት አለብን፤
2. ሰማዕት የሆኑት በስደተኝነታቸው ወይም በቆዳ ቀለማቸው ወይም በዜግነታቸው ሳይሆን በሃይማኖታቸው ምክንያት እንደመሆኑ ቤተ ክርስቲያን ኃላፊነት አለባት፤

የሰማዕትነትን ጽዋ ከጠጡት ክርስቲያኖች መካከል አንዱ ሙስሊም፣ ስሙም ጀማል ራህማን ነው?

ሶማሌላንድ "somalilandpress" ፕሬስ የተባለ አንድ ድረ ገጽ በሊቢያ የሰማዕትነትን ጽዋ ከጠጡት ክርስቲያኖች መካከል አንዱ ሙስሊም መሆኑን፣ ስሙም ጀማል ራህማን እንደሚባል ከአል ሸባብ ምንጭ አገኘኹ ብሎ ዘግቧል። ክርስቲያን ጓደኞቹን ከአይሲስ ለማስጣል በፈቃደኝነት ተይዞ እንደተገደለ የጠቀሰው ድረ ገጹ "ክርስትናን ጠቀብሎ" እንደነበርም ጠቁሟል። "በሞኝነት ጓደኞቹን አስጥላለሁ ብሎ ራሱም ተገደለ" ያለው ድረ ገጹ ያስነበበውን ጽሑፍ ከዚህ በታች ተመልከቱት። ወንድማዊነት፣ ጓደኝነት፣ ኢትዮጵያዊነት ያስተሳሰራቸው ወገኖቻችን እንደተዋደዱ ወደ መቃብር ሊወርዱ እንደሚችሉ ባንጠራጠርም የዚህን ዜና ምንነት የሚያረጋግጡ ሌሎች ምንጮች ቢገኙ ግሩም ነበር። ይህ ኢትዮጵያዊ ወገናችን ማን ነው? እንዴት ይህንን ያህል ታላቅ ውሳኔ ሊወስን ቻለ? ብዙ ጥያቄዎች ይነሣሉ።
http://www.somalilandpress.com/ethiopia-muslim-martyr-among-those-killed-by-isis/#.VTdV2APm4qE.twitter

http://goo.gl/Ghm5dU

Monday, April 20, 2015

“የሰማዕታት ደም የቤተ ክርስቲያን [ምርጥ] ዘር ነው” (ጠርጠሉስ)

ጠርጠሉስ የተባለውና በ2ኛው መቶ ክፍለ ዘመን (160 AD - 220 AD) የነበረው ታላቅ ፀሐፊና የክርስትና ጠበቃ ስለ ሰማዕታት ደም በተናገረበት ሥፍራ ያስቀመጠው ነው። ተርቱሊያን/ Tertullian ወይም በእኛ አጠራር ጠርጠሉስ የሚባለው ሊቅ ከመጀመሪያዎቹ የክርስትና አባቶች ጋር የሚቆጠር እንዲያውም የላቲኖች (በላቲን የምትናገረው፣ የምትጽፈው) ቤተ ክርስቲያን ወይም የምዕራብ ቤተ ክርስቲያን አባት ተብሎ መጠራት እንዳለበት ብዙዎች የሚስማሙበት ሊቅ ነበር። በእኛ በኦርቶዶክሳውያንም ሆነ በካቶሊኮቹ ዘንድ ብዙም ስሙ ሲጠቀስ የማይሰማው ከጻፋቸው ጽሑፎች መካከል ከቤተ ክርስቲያን ትምህርት የወጡ ስላሉበት ነው። ይሁን እንጂ ይህንን ሊቅ በዚህ ሥፍራ መጥቀስ የፈለግኹት አገሩና ምንጩ የሰሜን አፍሪካ (የዛሬዋ ቱኒዚያ) አካል በሆነችው በካርቴጅ የተገኘ በመሆኑ ጭምር ነው።
እናም ይህ አፍሪካዊ ሊቅ እንዲህ አለ፦ “ …. የበለጠ በገደላችሁን መጠን የበለጠ እንኖራለን (አለን)። የሰማዕታት ደም የቤተ ክርስቲያን [ምርጥ] ዘር ነው። … ጭካኔያችሁ የሚያሳየው እኛን ከምትከሱበት ወንጀል ነጻ መሆናችንን ነው። … እናም ዓላማችሁን ከንቱ ታደርጋላችሁ። ምክንያቱም ስንገደል/ ስንሞት የሚመለከቱ ሰዎች ለምን እንደምንገደል ይገረማሉ። እንደ ወንጀለኛ እና እንደ ተናቀ ሰው ሳይሆን እናንተ እንደምታከብሯቸው ሰዎች በክብር እንሞታለንና። [ስንገደል/ ስንሞት የሚመለከቱ ሰዎች] እውነቱን ሲረዱ ደግሞ እኛን ይመስሉናል/ ከእኛ ጋር አንድ ይሆናሉ (ይቀላቀሉናል)።”

አሰቃቂ ፎቶዎችን መጠቀም ተገቢ አይደለም

ሃያ ስምንቱ ኢትዮጵያውያን ሰማዕታተ ሊቢያ (የሊቢያ ሰማዕታት) ላይ የተፈጸመው ድርጊት በቪዲዮ ተቀርጾ ከተለቀቀ በኋላ ብዙ ኢትዮጵያውያን ፎቶዎቻቸውን በመጠቀም ላይ ነን። አንዳንዶቻችን ግን ለማየት እጅግ በጣም የሚዘገንን ፎቶዎችን ለጥፈናል።
በቤተ ክርስቲያናችንም እንደሚደረገው እና በቅርቡም ግብጻውያን (በፍጥነት) አድርገውት እንደተመለከትነው የሰማዕታቱን በደም የተነከረ ሰውነት ከማሳየት ብንታቀብ ጥሩ ነው። ለዚህም ሲባል ተስማሚ የሆነ ሥዕል (Icon) በማዘጋጀት ያንን መጠቀም ይገባናል። ስለዚህ በዚህ አጋጣሚ የሥዕል ሙያ ያላችሁ ወገኖች ለዚሁ ታሪክ ተስማሚ የሆነ ሥዕል (በየሰማዕታቱ ታሪክ ላይ የሚታየውን አብነት በማድረግ) ታዘጋጁ ዘንድ በትህትና እጠይቃለሁ።
ለሰማዕታቱ ቤተሰቦች፣ ሥዕሎቹን ሊመለከቱ ስለሚችሉ ሕጻናት፣ እርጉዞች እና ሌሎች ወገኖች ሲባል እንዲሁም የሃይማኖታችንን ትውፊት ተመርኩዘን ሥዕል አዘጋጅተን በመጠቀሙ እንተካው።
የሰማዕታቱ ረድዔት አይለየን፣ አሜን 


ማሳሰቢያ፦ ለአብነት እንዲሆን ግብጻውያኑ ያዘጋጁትን ሥዕል ተመልከቱ።

Sunday, April 19, 2015

ኢትዮጵያዊ መሆኑን ጠላቶቹ አውቀዋል የራሱ ወገን ግን አላወቀውም

ኢትዮጵያዊ መሆኑን ጠላቶቹ አውቀዋል የራሱ ወገን ግን አላወቀውም። የአሜሪካ መንግሥት አውቆ መግለጫ አውጥቶለታል፣ የራሱ ወገን ግን አላወቀውም። ሚዲያዎች በሙሉ አውቀውት በስሙ ጠርተውታል፤ የራሱ ወገን ግን አላወቀውም። የሊቢያ ምድር እንኳን 40 ቀኑ ተጠምቆ የሥላሴ ልጅነትን ባገኘው፣ የክርስቶስን ሥጋ በበላው፣ ክቡር ደሙንም በጠጣው በዚህ ኢትዮጵያዊ ደም ታጥባ "ፋሲካን ስታደርግ" ኢትዮጵያዊ መሆኑን አውቃለች፣ የራሱ ወገን የራሱ መንግሥት ግን አላወቀውም።

ለሰማዕታቱ አታልቅሱ (ሰማዕታተ ሊቢያ)

“ጌታ ኢየሱስ ከሥልጣኑ መላእክት ጋር ከሰማይ በእሳት ነበልባል ሲገለጥ፥ መከራን ለሚያሳዩአችሁ መከራን፥ መከራንም ለምትቀበሉ ከእኛ ጋር ዕረፍትን ብድራት አድርጎ እንዲመልስ በእግዚአብሔር ፊት በእርግጥ ጽድቅ ነውና።” 
(2ኛ ተሰሎንቄ 1፥ 6-7)
አይሲስ የተባለ ነፍሰ ገዳይ ድርጅት በስደት የሚገኙ 28 ኢትዮጵያውያን ክርስቲያኖችን መግደሉን በፊልም አቀናብሮ አቅርቧል። የዓለም ሚዲያዎች በሙሉ ዛሬ እሑድ ይህንን ዜና ሲያሰራጩ ውለዋል። የተገደሉት ሰዎች “ኢትዮጵያውን መሆናቸውን ገና አላጣራኹም” ያለው የኢትዮጵያ መንግሥት እና ዜና ማሰራጫው ኢቲቪ (ያሁኑ ኢብኮ) በደፈናው ግድያውን ማውገዙን ገልጿል። የሞትነውማ በርግጥም ኢትዮጵያውያን መሆናችንን በሊቢያ ዋና ከተማ የሚገኝ ወንድም (ዘርዓያዕቆብ) በፌስቡክ ገጹ አስነብቦናል። (ሙሉውን ስሙን ከመናገር መከልከሉን መርጫለሁ፤ እርሱማ በሰፊው ነው የጻፈው። እግዚአብሔር ይጠብቀው ባለበት)።

Thursday, April 16, 2015

የደርባን ደቡብ አፍሪካ ጥቃት ነገር

“የውጪ አገር ሰዎች ቅማሎች ናቸው። ወደመጡበት አገር መመለስ አለባቸው።” 
(የዙሉ ንጉሥ) ከዚህ ንግግር በኋላ ነው። ጥቃቶቹ የተጀመሩት። 

ታሪክ፦

በደቡብ አፍሪካዋ የደርባን ከተማ በስደተኛ አፍሪካውያን ላይ የተፈጸመው (እየተፈጸመ ያለው?) ጥቃት እጅግ አስደንጋጭ እና ዘግናኝ ነው። ብዙ አስተያየት ሰጪዎች፦
1. እንዴት አፍሪካውያን ሌሎች አፍሪካውያን ላይ እንዲህ ያለ የጅምላ ጥቃት ይፈጽማሉ?
2. ኢትዮጵያ ለደቡብ አፍሪካውያን ነጻነት ያንን ሁሉ ዋጋ ከፍላ እንዴት "ወርቅ ላበደረ ጠጠር" አደረጉ?
3. ነጮች ላይ እጃቸውን የማያነሱ ሰዎች ጥቁር ወገኖቻቸው ላይ ይህንን ግፍ እንዴት ይፈጽማሉ?
4. (እንደተለመደው) የኢትዮጵያ መንግሥት ዜጎቹ እንዲህ በአደባባይ በእሳት ሲጋዩ ለአፉ እንኳን ተቃውሞ አያሰማም ወይ? የሚሉት ጥያቄዎች ፌስቡክ-ለፌስቡክ ሲንከባለሉ ነበር።

Wednesday, January 7, 2015

“ፊደል የቆጠሩ ማይሞች - Functionally Illiterates”

(Originally published on 6/27/11)
ገና ለአሜሪካ አገር ባዳ፣ ለሰዉ እንግዳ በነበርኩበት ዓመት የዋሺንግተን ከተማ ትምህርት ቢሮ ይፋ ባደረገው እና ስለ ነዋሪው ማይምነት ባደረገው ጥናቱ በከተማይቱ ካሉት ነዋሪዎች መካከል በዋነኝነት ስፓኒሾች እና ኢትዮጵያውያንን ጠቅሶ ስመለከት እንደ መደንገጥ አደርጎኝ ነበር። “እንዴ፤ በዲቪ የሚመጣው ይኼ ሁሉ ሕዝብ ቢያንስ 12ኛ ክፍል የጨረሰም አይዶል? ታዲያ በየት በኩል ማይም ሆኖ ተገኘ” ብዬ ትንሽ አርበኝነት ቢጤ ውስጤ ሲንፈራፈር ተሰምቶኝም ነበር።

Blog Archive