Tuesday, October 25, 2016

Some Salient Points on the Lack of Compliance with the Constitution of the Decree of State of Emergency in Ethiopia

(By Getahun S Gesso): I wanted to write this piece after hearing several discussions on different fora and media on what the decree of state of emergency in Ethiopia means? How it affects freedom of expression and of the press? How it interferes with opposition and political space? etc and how the decree should be understood from the stipulations in the constitution itself?

I recall trying to highlight some of the cardinal features of a decree for declaration of state of emergency in my recent article published on www.adebabay.com: What We Know and What We Don't About the Decree of State of Emergency in the Wake of the Ethiopian Protests and Irecha Massacre: What is the way forward? As it was written in the wake of the issuance of the state of emergency, it did not cover certain areas hoping that the actual decree would. However, the scanty Directive published by the government since left much to be desired. Thus, in this article I will further elaborate what can be covered by a decree of state of emergency and what cannot; the levels of authority for its issuance and administration; and a brief assessment of whether the constitution is complied with so far and the benefits of compliance.

Thursday, October 20, 2016

ከአጠቃላይ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ምን ይጠበቃል? («ውይይት በአደባባይ»)

በዚህ የ«ውይይት በአደባባይ» ዝግጅታችን የሚከተሉትን ዋና ሐሳቦች እና ተያያዥ ጉዳዮች አንስተናል። ተከታተሉት።
  • አጠቃላይ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ይህንን ያህል ሰፊ ውክልና ያለው አካል ቢሆንም ውክልናው በትክክል ምዕመናን፣ ካህናት፣ የሰንበት ት/ቤቶች የሚወከሉበት አካል ነው ብለን መናገር እንችላለን?
  • አብዛኛውን ጊዜ የስብሰባ ሂደት ቀደም ባሉት ዓመታት ሲካሔድ ምን ገጽታ ነበረው?
  • የዚህን ዓመት ጉባዔ እንደ አምናው እንደ ካቻምናው ብቻ አይተን ልናልፈው የምንችለው ጉባዔ ነው? (ዝግጅታችንን  ለመከታተል እንዲመች በሁለት ክፍል አድርገነዋል። በአንድ ጊዜ ማዳመጥ ከፈለጉ ደሞ ይህንን «ሊንክ» ይጫኑ)


Monday, October 17, 2016

ፍርሃት ምንን ይወልዳል?

(ኤፍሬም እሸቴ)፡- ኒቸ የተባለው የጀርመን ፈላስፋ ስለ ፍርሃት በተናገረበት ተጠቃሽ ጥቅሱ «ፍርሃት የሥነ ምግባር እናት ናት፤ Fear is the mother of morality.» ይላል። ምን ማለቱ እንደሆነ ለመተንተን የፍልስፍና ተማሪ መሆን ስለሚጠይቅ ለማብራራት ይከብደኛል። ሃይማኖትን የፍርሃት ልጅ አድርጎ ለማቅረብ የፈለገ ቢመስለኝም ለመደምደም ግን አልችልም። ይልቅ እርሱ «ፍርሃት ሥነ ምግባርን ትወልዳለች» ሲል እኔ ደግሞ በልቤ «ፍርሃት የጭካኔ እናት ናት፣» ወይም «ፍርሃት ጭካኔን ትወልዳለች» ብዬ አሰብኩ።

Friday, October 14, 2016

አንዲት ሚጢጢ ትልቅ ጥያቄ፡ በእንተ «ሐበሻ»

(ኤፍሬም እሸቴ)፡- ሚጢጢ ካሉ ትልቅ፤ ትልቅ ካሉ ሚጢጢነት የለም ይቺ ግን ሁለቱንም ናት። ሚጢጢ ስላት ትልቅ እየሆነች ብዙ አስቸግራኛለች። ይቺም «ሐበሻ» የምትባል ቃል/ስም ናት። ቀደም ያሉ የፈረንጅ ምሁራን «አቢሲኒያ» የሚሉት «አቢስ» ‘abyss’ ከሚል ደግ ትርጉም ከሌለው ቃል አመንጭተው ቢሆንም አረብኛውን ጨምሮ በግሪኮቹምና በሄሮግሊፊክስ ጽሑፎች ያለው ግና በቀይ ባሕር አካባቢ ያለ አካባቢንና ሕዝብን የሚመለከት ነው። የውጪ አገር አጥኚዎች እና ካርታ ሰሪዎች የዓለም ካርታ በሚሠሩበት ወቅት አሁን አገራችን የምትገኝበት አካባቢ እና አፍሪካን በገባቸው መንገድ ሲሰይሙ፣ ሲቀይሩ ኖረዋል። አገራችንን አቢሲኒያ ብለው በሰፊው ሲጽፉ መኖራቸው እሙን ነው። ይሁንና ኢትዮጵያውያን ግን ራሳቸውን «ኢትዮጵያውያን» በማለት ሲጠሩ ኖረዋል። ነገሥታቱም «ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ» ይሉ ነበር እንጂ «የሐበሻ ንጉሥ» ማለታቸውን አንብቤ አላውቅም።

What is the way forward?

What We Know and What We Don't Know About the Decree of State of Emergency in Ethiopia in the Wake of the Ethiopian Protests and Ireecha Massacre: What is the way forward?
(By Getahun S Gesso)

Background

The protests in Ethiopia in the current form started in November 2015. Since then, they have claimed the lives of hundreds of innocent citizens in Addis Ababa, Oromia, Amhara and Southern regions. No one knows the exact number but the government (in)consistently tried to admit a suppressed number; and opposition parties and human rights defenders gave numbers based on their respective sources. It is doubtful if the government really knows how many it has killed thus far.

Thursday, October 13, 2016

የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ የፈቀደው «ነጻ ርምጃ»ና ጭካኔን ይወልዳል

በጎ ኅሊና ወዳላቸው በሙሉ እንጮኻለን

(ኤፍሬም እሸቴ)፡- የሰው ልጅ በእግዚአብሔር አርአያና አምሳል የተፈጠረ እንደመሆኑ ጭካኔ፣ ሰቆቃ መፈፀም እና በሰው ላይ ግፍ መዋል የባሕርይው አይደለም። የሰው ልጅ «ሰው» ነውና እግዚአብሔር በኅሊናው ውስጥ ክፉውንና ደጉን የሚለይበት መዳልው (ሚዛን) ፈጥሮለታል። ከማንም ባይማረው እንኳን በኅሊናው ክፉውን እና ደጉን የመለየት ሥጦታ አለው። ይህ ክፉንናደጉን የመለየት ሥጦታ በሥነ ምግባር እና በትምህርት የበለጠ ይዳብራል፤ ያድጋል፣ ይጎለምሳል።
ይሁን እንጂ የሰው ልጅ ኅሊናው ክፉና ደጉን በመለየት መካከል ፈራጅ ሆኖ የተቀመጠለት ቢሆንም ክፉውን እየተወ ደጉን እንዲከተል «ሥነ ምግባር» ብሎም «ሕግ» የሚባል አጥር ይበጅለታል። በነጻነት የተፈጠረ እና ነጻ ፈቃድ ያለው ቢሆንም በነጻ ፈቃዱ ተጠቅሞ ለሚሠራው ሥራ ደግሞ ተጠያቂነት አለበት። ተጠያቂነት ነጻ ፈቃዱን በአግባቡ እንዲጠቀም ያደርገዋል። ለሰው ልጅ ሰማያዊ ሕግ እንዳለው ሁሉ ምድራዊ መተዳደሪያ ሕግም አለው። ለሰማያዊው ሕግ ብሎ መልካም ባይሠራ ስንኳ ምድራዊውን ቅጣት ፈርቶ ከክፉው ይልቅ በጎውን ይመርጣል። በእርግጥ በምድራዊው ሕግ ጥሩ የተባለ ነገር ሁሉ በሰማያዊው ሕግ ጥሩ የማይባል ሊሆን ቢችልም በዚህ ዓለም ላይ አንዱ ከአንዱ ተከባብሮ ለመኖር ግን ይጠቅመዋል። ያ ባይሆን ኖሮ ለሃይማኖት ደንታ የሌላቸው ነገር ግን በሥርዓት የሚኖሩት ሕዝቦች እርስበርሳቸው በተበላሉ ነበር።

Wednesday, October 12, 2016

የካህናት ሚና - በኢትዮጵያ ወቅታዊ ፖለቲካዊ ሁኔታ ዙሪያ (ውይይት በአደባባይ ቃለ ምልልስ)

አገራችን ኢትዮጵያ በጥልቅ የለውጥ ማዕበል ውስጥ ትገኛለች። በብዙ የአገራችን ክፍሎች ሕዝባዊ እምቢተኝነት በማየሉ ሕዝቡ አልገዛም በማለት ላይ ይገኛል። መንግሥት በበኩሉ ለሰላማዊ ጥያቄ አደባባይ የሚወጡ ዜጎችን ያለ ርኅራኄ ይገድላል። ወጣቶችን እና በተቃውሞ ቆመዋል ያላቸውን በሙሉ በመደብደብ፣ በማሰቃየት እና በግዞት መልክ ወደ ሩቅ ቦታ ወስዶ በማጎር ላይ ይገኛል። መንግሥት ሕዝቡ በምንም መልኩ የተቃውሞ ድምጽ እንዲያሰማ ባለመፍቀዱ የእሬቻን በዓል ለማክበር በወጡ ዜጎች ላይ አስለቃሽ ጢስ በመተኮስና ሕዝቡን በማስደንበር ብዙ ወገኖች ባህር ውስጥ በመግባት፣ ከገደል ውስጥ በመውደቅና በመረጋገጥ ሕይወታቸው እንዲያልፍ አድርጓል። ለጠፋው የሰዎች ሕይወት ተጸጽቶ ሕዝቡን ከማረጋጋት ይልቅም «ይህንን ያደረጉት ፀረ ሰላም ኃይሎች ናቸው» በሚል ሌላ ዙር ዘመቻ ከፍቷል።

Wednesday, October 5, 2016

«የአገራችን ወቅታዊ ችግር እና የክርስቲያኖች ሚና» (ውይይት)

«ውይይት በአደባባይ» የተባለው ዝግጅት በ«አደባባይ የጡመራ መድረክ» እየተዘጋጀ የሚቀርብ ግልጽ የውይይት መድረካችን ነው። አሐዱ ብለን በምንጀምረው በዚህ የመጀመሪያ ዝግጅታችን የመርሐ ግብሩ አዘጋጅ ዲ/ን ኤፍሬም እሸቴ ከሁለት እንግዶች ጋር ይመካከራል። እንግዶቻችን ቀሲስ አሸናፊ ዹጋ እና ቀሲስ ንዋይ ካሳሁን ናቸው። የቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሎጅ ምሩቃን የሆኑት ሁለቱ እንግዶች በተለያዩ እርከኖች ቤተ ክርስቲያናችንን ያገለገሉና በማገልገል ላይ የሚገኙ ናቸው። «የአገራችን ወቅታዊ ችግር እና የክርስቲያኖች ሚና» በሚለው ርዕሰ ጉዳይ ዙሪያ የተደረገው ውይይት እነሆ። (ቪዲዮውን በዩቲዩብ ማዳመጥ ካልፈለጉ፤ በድምጽ የተቀናበረውን ዝግጅት ለማዳመጥ ይህንን (ሊንክ) ይጫኑ።) 

Sunday, October 2, 2016

አይረሴው የኦሮሞ «የምሥጋና ቀን» አያና ኢሬቻ እልቂት

(ኤፍሬም እሸቴ)፡- ዛሬ በዕለተ ሰንበት የኦሮሞ ሕዝብ ከሌላው ወገኑ ጋር በሚያከብረው የኢሬቻ በዓል ላይ እጅግ ብዙ ሕዝብ አልቋል። ቁጥሩ ከሰዓት ወደ ሰዓት እያሻቀበ በመሆኑ በእርግጠኝነት ይኼንን ያህል ነው ለማለት ጊዜው ገና ነው። እስካሁን ግን ከ175 ሰው በላይ (ከ360 በላይ ሚሉም አሉ) መሞቱ ታውቋል። የሞቱት አብዛኞቹ ወጣቶች ቢሆኑም ካገባች ገና አንድ ወር ያልሞላትን ሙሽራ (ወ/ሮ ሲፈን ለገሰን) ጨምሮ ወንዶችም ሴቶችም፣ ወጣቶችም፣ ገና ለጋ ልጆችም ተቀጥፈዋል። በሕይወት ቢተርፍም አደጋ የደረሰበት ብዙ ሺህ ሰው እንደሚኖር ይገመታል። 
በዓሉ የሚከበርበት «ሆራ አርሰዲ»
 ወዳጄ አዲስ ተስፋዬ ስለቦታው እንዲህ ይላል፡- «እሬቻ የሚከበረው ሆራ አርሰዲ በተባለው በተለምዶ ሆራ እየተባለ በሚጠራው የቮልካኖ ሐይቅ(crater lake) ውስጥ ነው:: ሆራ ሀይቅ ያለው ለጥ ያለ ሜዳ ላይ አይደለም:: ጉድጓዳ ነው:: ዙርያውን ገደል ሆኖ መሀሉ ላይ ሀይቁ አለ:: ወደ ሐይቁ ለመግባትም ሆነ ለመውጣት የሚያገለግሉ ሁለት በሮች አሉት:: አንዱ በራስ ሆቴል በኩል ሲሆን ሌላኘው በደብረዘይት እርሻ ምርምር በኩል ያለው ነው:: እሬቻ የሚከበረው ገደሉን በመውረድ ውሃው አጠገብ ነው:: ውሃው አካባቢ ያለው መሬት በቂ ስላልሆነ አብዛኛው ሰው የሚታደመው ገደሉ ላይ ነው:: ገደሉ ላይ ቆሞ ከታች ውሃው ዳር የሚካሄደውን ሂደት ይከታተላል::»

Blog Archive